“Iedere dag een nieuwe kans”

Bij binnenkomst valt meteen de rust op. De afdeling voelt huiselijk: een woonkamer en keuken in één, met zacht licht, rustige kleuren en uitzicht op de tuin. Aan de muur hangen posters van natuurtaferelen.

Cliënten lopen in en uit. Aan de keukentafel zit Martien. Hij maakt een praatje hier, een grapje daar: zichtbaar vertrouwd met iedereen die langskomt.

“Eigenlijk hoor ik hier niet thuis”

Dan schuift Vincent aan. Hij vertelt dat hij hier al lange tijd verblijft, maar zichzelf niet ziek vindt. “Eigenlijk hoor ik hier niet thuis,” zegt hij. "Het liefst zou ik in een appartement op het terrein wonen.”

“Daar werken we aan, hè Vincent?” zegt Martien. Vincent knikt. Hij praat makkelijk met andere cliënten en ziet zichzelf als iemand die anderen kan helpen. “Mensen willen hun verhaal kwijt. Dat maakt hun hoofd leeg.”

Martien plaatst zijn verhaal in perspectief. “Vincent verblijft hier al lang en heeft weinig inzicht in zijn ziekte,” legt hij uit. “We proberen steeds zijn ‘gezonde deel’ te versterken. Van daaruit kunnen we stappen zetten. En als het even niet gaat, doen we weer een stapje terug.”

In dit gesprek is meteen duidelijk waar het op de ART-kliniek om draait: ruimte voor iemands eigen verhaal, aansluiten bij iemands beleving en tegelijk blijven werken aan herstel.

Altijd dichtbij

De dag begint met een korte overdracht. De sfeer is rustig. Al snel verplaatst het werk zich op een natuurlijke manier naar de afdeling zelf. “Wij zijn altijd aanwezig”, vertelt Martien. “Als iemand contact zoekt, ben je er. Soms voor een praatje, of soms zit iemand gewoon even naast je. Ook dat kan een hulpvraag zijn.”

Achter elke deur een eigen wereld

Op de gang komen we Henk tegen. Hij laat zijn kamer zien. In de kast staan puzzels zorgvuldig opgestapeld. “Ik houd van puzzelen,” zegt hij. “500 stukjes vind ik het mooist.” 

Als dingen onverwacht veranderen, wordt het moeilijk voor hem. “Dan word ik boos en ga ik bonken." Hij laat zijn hand zien, dik en blauw.

Martien reageert rustig. “Dat is de ontlading, hè Henk? Maar we gaan de goede kant op.” Samen zoeken ze naar manieren om met spanning om te gaan. Begrip en begrenzing gaan hier hand in hand.

Een paar deuren verder is het beeld totaal anders. De kamer van Karim is rommelig. Kleding en spullen liggen verspreid, het matras ligt op de grond. Hij praat wat in zichzelf.

“Dit is zijn wereld,” legt Martien uit. “In een strak opgeruimde kamer zou hij zich juist onrustig voelen. We zorgen dat alles hygiënisch schoon blijft. Maar de rommel is wie hij is, een weerspiegeling van zijn binnenwereld."

In plaats van het over te nemen, begeleiden de medewerkers hem stap voor stap naar meer overzicht. Altijd in zijn tempo.

Tussen vrijheid en bescherming

Binnen de kliniek verblijven cliënten in verschillende fases. Van een gesloten setting, waar veiligheid en intensieve begeleiding voorop staan, tot meer open afdelingen waar zelfstandigheid wordt opgebouwd.

“We bouwen vrijheid stap voor stap op,” zegt Martien. We blijven steeds kijken: wat kan iemand aan? Je wilt ruimte geven, maar ook beschermen. Dat blijft voortdurend afwegen.”

Dat zie je ook bij Sanne, die Martien enthousiast begroet. “Heb je me op de app horen zingen voor je verjaardag?” lacht ze. “We hadden een speciaal lied voor je ingestudeerd!”

Achter haar vrolijkheid schuilt een complex verhaal. Ze werkt hard aan haar herstel en maakt stappen vooruit. “Ze komt van een gesloten afdeling,” vertelt Martien. “Nu oefenen we met meer zelfstandigheid. Maar we moeten haar soms ook nog beschermen tegen zichzelf.”

Werken vanuit het hart

Wat tijdens de dag steeds duidelijker wordt, is dat het werk niet draait om methodieken maar om echt contact. “Werken vanuit het hart is het belangrijkste,” zegt Martien. “Methodes zijn belangrijk, maar het begint bij de mens.”

Dat zie je in de kleine momenten: een gesprekje aan de keukentafel, een grapje op de gang, iemand die even naast je komt zitten. In het feit dat cliënten zichtbaar blij zijn om Martien te zien.

Iedere dag opnieuw

Niet elke dag verloopt zo rustig als vandaag. “Soms loopt de spanning op en moeten we ingrijpen voor ieders veiligheid, maar dat doen we altijd op een menselijke manier. Liever voorkomen we dat, door aan te sluiten bij wat er speelt. En gaat het toch mis? Dan keuren we niemand af. Iedereen krijgt hier elke dag een nieuwe kans.”